De door het Rijk voorgestelde begrenzing van het stedelijk ecosysteem bepaalt waar de doelen van artikel 8 van de Europese Natuurherstelverordening (NHV) relevant zijn binnen je gemeente. De begrenzing heeft de komende jaren veel invloed, onder meer op woningbouw, gebiedsontwikkeling, beheer en toekomstige vergroening. Tot uiterlijk 31 januari 2027 kunnen gemeenten reageren op de voorgestelde begrenzing. De meest urgente stap nú is dus om te beoordelen of de begrenzing aansluit op de lokale situatie.
Wij voeren een strategische beoordeling van de voorgestelde begrenzing uit. Daarbij brengen we ook de lopende en geplande projecten binnen die begrenzing in beeld.
Vraag een beoordeling begrenzing stedelijk ecosysteem aan
Laat je gegevens achter
Waarom deze beoordeling nu nodig is
De eisen voor stedelijke groene ruimte en boomkroonbedekking uit artikel 8 van de NHV gelden binnen de aangewezen stedelijke ecosysteemgebieden. Uiterlijk 31 december 2030 moet Nederland als geheel nettoverlies ten opzichte van 2024 voorkomen. Vanaf 1 januari 2031 moet de totale nationale oppervlakte aan stedelijke groene ruimte een stijgende trend laten zien. Voor boomkroonbedekking geldt vanaf dat moment een stijgende trend in elk stedelijk ecosysteemgebied. Gemeentelijke besluiten over inrichting, ontwikkeling en beheer beïnvloeden het nationale resultaat echter wél. Daarom is het verstandig nu te bepalen waar de grootste lokale risico’s en kansen liggen. Gemeenten hebben tot en met 31 januari 2027 om te reageren op de voorgestelde begrenzing door het Rijk. Wij helpen je die begrenzing strategisch te beoordelen, met oog voor de huidige situatie en toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen en vergroeningsopgaven.
Twee vragen staan centraal
De strategische beoordeling sluit aan op twee vragen die ook in dit door ons geschreven artikel over de begrenzing staan. We vertalen die vragen naar een concrete analyse voor jouw gemeente.
1. Klopt de voorgestelde begrenzing van het stedelijk ecosysteem?
Het Rijk werkt met een standaardbegrenzing op basis van DEGURBA, de Europese methode die gebieden indeelt naar verstedelijkingsgraad. Binnen de vastgestelde begrenzing worden de doelen voor stedelijke groene ruimte en boomkroonbedekking relevant. Daarom controleren we welke gebieden binnen de voorgestelde begrenzing vallen, of deze begrenzing aansluit op de feitelijke ruimtelijke structuur en waar lokale gegevens aanleiding geven om gemotiveerd maatwerk te vragen.
2. Wat is het gezamenlijke effect van lopende en geplande projecten?
We brengen lopende en geplande projecten binnen de begrenzing samen in één overzicht en analyseren hun gezamenlijke effect op stedelijke groene ruimte en boomkroonbedekking. Daardoor wordt zichtbaar waar projecten samen een risico op verlies veroorzaken, waar tijdige bijsturing nodig is en waar vergroening direct kan worden gekoppeld aan beleid en uitvoering.
Onze aanpak
We combineren de voorgestelde begrenzing, gemeentelijke projectinformatie en beschikbare gegevens over groen en bomen. Daarbij sluiten we zoveel mogelijk aan op bestaande plannen, planningen en registraties. Je hoeft dus niet eerst een nieuwe manier van registreren te ontwikkelen.
- We analyseren de voorgestelde begrenzing van het stedelijk ecosysteem.
- We toetsen de begrenzing aan de feitelijke ruimtelijke structuur en beschikbare lokale gegevens.
- We brengen in beeld welke lopende en geplande projecten binnen de begrenzing vallen.
- We leggen per project vast wat bekend is over de verandering in stedelijke groene ruimte en boomkroonbedekking.
- We kijken naar gevolgen voor bestaande bomen en toekomstige groeiplaatsen.
- We benoemen gebruikte databronnen, meetmomenten, onzekerheden en ontbrekende informatie.
- We signaleren waar verlies kan worden voorkomen, waar vergroening kan worden gekoppeld aan projecten en waar nader onderzoek of budget nodig is.
Wat levert de check op?
De beoordeling geeft je een onderbouwd beeld van de voorgestelde begrenzing: welke gebieden er wel en niet binnen vallen en waar de begrenzing mogelijk niet aansluit op de lokale situatie. Daarnaast krijg je een overzicht van relevante lopende en geplande projecten, cumulatieve risico’s voor stedelijke groene ruimte en boomkoonbedekking, ontbrekende gegevens en belangrijke onzekerheden. Dit vormt een praktisch vertrekpunt voor programmering, investeringsbesluiten, ontwerpkeuzes en de samenwerking tussen groen, ruimtelijke ontwikkeling, beheer, projectleiding en GIS.
Pragmatisch starten, zonder vooruit te lopen op landelijke keuzes
Een portefeuilleoverzicht is geen wettelijk voorgeschreven NHV-instrument. Het is wel een praktische manier om nu al grip te krijgen op keuzes die later moeilijk terug te draaien zijn. Daarbij lopen we niet vooruit op een landelijke compensatiemethodiek die nog niet is vastgesteld.
Voor wie is deze check bedoeld?
Deze check is bedoeld voor gemeenten die de voorgestelde begrenzing van hun stedelijk ecosysteem willen controleren en inzicht willen krijgen in de gevolgen van hun projectenportefeuille. De resultaten zijn relevant voor beleidsadviseurs groen en bomen, GIS- en dataspecialisten, beheerders openbare ruimte, projectcontrollers, programmamanagers en projectleiders gebiedsontwikkeling.
Weet waar tijdige bijsturing nodig is
Wil je weten of de voorgestelde begrenzing aansluit op de lokale situatie en waar de grootste NHV-risico’s in jouw gemeentelijke projectenportefeuille zitten? Met een strategische beoordeling brengen we de begrenzing, projecten risico’s, kansen en ontbrekende informatie in samenhang. Zo weet je wat nu aandacht vraagt, waar je kunt bijsturen en hoe je rekening houdt met toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen en vergroeningsopgaven.
Lees meer over de Europese Natuurherstelverordening op onze themapagina:
De strategische check begrenzing stedelijk ecosysteem is onderdeel van het thema Europese Natuurherstelverordening→
.
Guido Hamelink
Algemeen Directeur
VRAAG HET ONZE EXPERT
Meer weten over de begrenzing stedelijk ecosysteem?
Wil je verder praten over de begrenzing van het stedelijk ecosysteem in jouw gemeente? Heb je hulp nodig bij de beoordeling van de grenzen en de cumulatieve risico’s voor stedelijk groen en boomkroonbedekking?
Kennismaken?
Benieuwd hoe je duurzaam groen kunt ontwikkelen of hoe natuurontwikkeling er in de praktijk uitziet?
We denken graag mee, geven ecologisch advies en nemen (veel) werk uit handen.